Γλώσσα : Μαθαίνω να κάνω γραμματική αναγνώριση

Για να κάνω γραμματική αναγνώριση σε μία λέξη πρέπει αρχικά να βρω τι μέρος του λόγου είναι η λέξη αυτή. Τα  μέρη του λόγου είναι δέκα και αν τα μάθουμε από την αρχή μετά δεν θα δυσκολευόμαστε καθόλου, σε πολλά σημεία της ελληνικής γραμματικής.

Τα παιδιά πολλές φορές όταν εισέρχονται νέες πληροφορίες στην ύλη αγχώνονται και πανικοβάλλονται. Αν τους μάθουμε ότι κάθε μάθημα είναι κομμάτι του παζλ για να φτιάξεις ένα μεγαααάλο παζλ αργότερα, σίγουρα θα αποδέχονται πιο εύκολα τις νέες καταστάσεις.

Την γραμματική αναγνώριση στους μαθητές μου την έμαθα σαν ανθρώπους χωρίς »ταυτότητα». Αν δεν καταλάβατε τίποτα, λογικό, θα σας εξηγήσω αμέσως!

Όλα τα μέρη του λόγου που θα μας ζητηθεί σε μια άσκηση να αναγνωριστούν γραμματικά πχ. ουσιαστικό, επίθετο κλπ 

είναι ανθρωπάκια με μάσκα που έχουν χάσει την ταυτότητά τους και δεν έχουν ιδέα ποια είναι και γι’αυτό καλό είναι εμείς που ξέρουμε γραμματικά που ανήκουν, να τους το υπενθυμίσουμε για να φρεσκάρουμε την μνήμη τους και να βρουν το δρόμο τους.

Πώς κάνω λοιπόν, γραμματική αναγνώριση;

Αν το »ανθρωπάκι» που χάθηκε είναι ρήμα τότε πρέπει να ψάξω να βρω :

1) Φωνή
  •         ενεργητική (-ω) π.χ. λύνω, γράφω  
  •       παθητική (-μαι) π.χ. λύνομαι, γράφομαι

 

2) Συζυγία 
  •         Α΄ συζυγία (ανήκουν τα ρήματα που τελειώνουν σε άτονο –ω και σε –ομαι )
  •         Β΄ συζυγία (τελειώνουν σε τονισμένο -ώ και σε –ιέμαι ή -ούμαι)

 

3) Έγκλιση 
  •       οριστική (δείχνει το βέβαιο π.χ. λύνω, γράφω)
  •         υποτακτική (δείχνει αυτό που θέλουμε ή περιμένουμε να γίνει π.χ. να λύνω, να γράφω)
  •         προστακτική (φανερώνει διαταγή, ευχή π.χ. λύνε, γράφε)
Οριστική έγκλιση : έχει όλους τους χρόνους.
Υποτακτική έγκλιση: έχει ενεστώτα, αόριστο και  παρακείμενο.
Προστακτική έγκλιση: έχει ενεστώτα, αόριστο και σπάνια  παρακείμενο.
4) Χρόνο
  •       ενεστώτας (τώρα)   π.χ. λύνω, γράφω
  •         παρατατικός (χθες συνέχεια) π.χ. έλυνα, έγραφα
  •         αόριστος (χθες μια στιγμή) π.χ. έλυσα, έγραψα
  •         παρακείμενος (ως τώρα) π.χ. έχω λύσει, έχω γράψει
  •         εξακολουθητικός μέλλοντας (αύριο συνέχεια) π.χ. θα λύνω, θα γράφω
  •         στιγμιαίος μέλλοντας (αύριο για μια στιγμή) π.χ. θα λύσω, θα γράψω
  •         υπερσυντέλικος (έγινε χθες πριν από κάτι άλλο) π.χ. είχα λύσει, είχα γράψε
  •         συντελεσμένος μέλλοντας (κάτι θα έχει τελειώσει στο μέλλον σε μια ορισμένη στιγμή) π.χ. θα έχω λύσει, θα έχω γράψει
5) Αριθμό
  • ενικός (εγώ, εσύ, αυτός, -ή, -ό)
  • πληθυντικός (εμείς, εσείς, αυτοί, -ές, -ά)
6) Πρόσωπο
  • Α΄ πρόσωπο (εγώ – εμείς)
  • Β΄ πρόσωπο (εσύ – εσείς)
  • Γ΄ πρόσωπο (αυτός, -ή, -ό – αυτοί, -ές, -ά

 

Αν το »ανθρωπάκι» που χάθηκε είναι ουσιαστικό ή επίθετο τότε πρέπει να ψάξω να βρω:

1) Γένος      

  •   αρσενικό (έχει στην ονομαστική του ενικού το άρθρο ο )
  •   θηλυκό    (έχει στην ονομαστική του ενικού το άρθρο η )
  •   ουδέτερο (έχει στην ονομαστική του ενικού το άρθρο το)

 

2) Αριθμό

  •  ενικός  (δείχνει ένα πράγμα )
  • πληθυντικός ( δείχνει πολλά πράγματα )

 

3) Πτώση

  ονομαστική (έχει ή μπορούμε να βάλουμε μπροστά από τα  

 ουσιαστικά ή τα επίθετα τα άρθρα ο, η ,το, οι, τα, και απαντά στην ερώτηση ποιος;  ή  τι; )

γενική (έχει ή μπορούμε να βάλουμε μπροστά από τα  

 ουσιαστικά ή τα επίθετα τα άρθρα του, της των    και απαντά στην ερώτηση τίνος; ) 

αιτιατική  (έχει ή μπορούμε να βάλουμε μπροστά από τα  

  ουσιαστικά ή τα επίθετα τα άρθρα το(ν) , τη(ν), το, τους, τις,

 τα  και απαντά στην ερώτηση ποιον; ή τι; ) 

κλητική (καλούμε κάποιον)

 

Π.χ. Να κάνετε γραμματική αναγνώριση της λέξης τους φόβους  (που είναι ουσιαστικό)

Είναι ουσιαστικό, γένους αρσενικού, πληθυντικού αριθμού, πτώσης αιτιατικής του ουσιαστικού φόβος

Π.χ  Να κάνετε γραμματική αναγνώριση της λέξης οι όμορφες   (που είναι επίθετο)

Είναι επίθετο, γένους θηλυκού, πληθυντικού αριθμού, πτώσης ονομαστικής  του επιθέτου ο όμορφος, η όμορφη,  το όμορφο

 

Αν το »ανθρωπάκι» είναι επίρρημα ή σύνδεσμός πρέπει να γράψω:

1)  Είδος

π.χ. μακριά=τοπικό επίρρημα

 

Αν το »ανθρωπάκι» είναι άρθρο πρέπει να γράψω:

1)Οριστικό ή Αόριστο άρθρο

  • Οριστικό Άρθρο (ο , η , το )
  • Αόριστο Άρθρο ( ένας, μία , ένα )

 

2) Γένος      

  •   αρσενικό (έχει στην ονομαστική του ενικού το άρθρο ο )
  •   θηλυκό    (έχει στην ονομαστική του ενικού το άρθρο η )
  •   ουδέτερο (έχει στην ονομαστική του ενικού το άρθρο το)

 

3) Αριθμό

  •  ενικός  (δείχνει ένα πράγμα )
  • πληθυντικός ( δείχνει πολλά πράγματα )

 

4) Πτώση

  ονομαστική (έχει ή μπορούμε να βάλουμε μπροστά από τα  

 ουσιαστικά ή τα επίθετα τα άρθρα ο, η ,το, οι, τα, και απαντά στην ερώτηση ποιος;  ή  τι; )

γενική (έχει ή μπορούμε να βάλουμε μπροστά από τα  

 ουσιαστικά ή τα επίθετα τα άρθρα του, της των    και απαντά στην ερώτηση τίνος; ) 

αιτιατική  (έχει ή μπορούμε να βάλουμε μπροστά από τα  

  ουσιαστικά ή τα επίθετα τα άρθρα το(ν) , τη(ν), το, τους, τις,

 τα  και απαντά στην ερώτηση ποιον; ή τι; ) 

κλητική (καλούμε κάποιον)

 

Αν το »ανθρωπάκι» είναι αντωνυμία τότε πρέπει να βρω:

1) Είδος

  •   προσωπικές  (εγώ, εσύ, αυτός, -ή, -ό)
  •   κτητικές (δικός μου, δική μου, δικό μου, σου, του της, 
  •    του,  μας, σας, τους) 
  •     αυτοπαθείς (ο εαυτός μου, εαυτό σου, εαυτός του)
  •   οριστικές (ο ίδιος, η ίδια, το ίδιο,  μόνος μου, μόνη μου,)
  •    δεικτικές (αυτός, (ε)τούτος, εκείνος, τέτοιος, τόσος)
  •   αναφορικές ( που, ο οποίος, όποιος, όσος, ό,τι)
  •  ερωτηματικές ( τι, ποιος, πόσος)
  •  αόριστες (ένας, κανένας, καθένας, κάθε, κάποιος, κάμποσος, 
  •   μερικοί, άλλος, κάτι, κατιτί, καθετί, ο τάδε, ο δείνα) 

 

2) Κλιτές ή άκλιτες

 (οι άκλιτες δεν έχουν τίποτα άλλο) οι κλιτές έχουν και

3 )  Γένος

  • αρσενικό (έχει στην ονομαστική του ενικού το άρθρο ο )
  •   θηλυκό    (έχει στην ονομαστική του ενικού το άρθρο η )
  •   ουδέτερο (έχει στην ονομαστική του ενικού το άρθρο το)

 

4) Αριθμό

  •    ενικός  (δείχνει ένα πράγμα )
  • πληθυντικός ( δείχνει πολλά πράγματα )

 

5) Πτώση      

  • ονομαστική (έχει ή μπορούμε να βάλουμε μπροστά από
  •   τις   αντωνυμίες  τα άρθρα ο, η ,το, οι, τα,        
  •   γενική (έχει ή μπορούμε να βάλουμε μπροστά από τις       
  •   αντωνυμίες τα άρθρα του, της των ) 
  • αιτιατική  (έχει ή μπορούμε να βάλουμε μπροστά από τα  
  •   αντωνυμίες τα άρθρα το(ν) , τη(ν), το, τους, τις, τα)
  •   κλητική (καλούμε κάποιον)

Π.χ. Να κάνετε γραμματική αναγνώριση της λέξης καθενός    

Είναι αντωνυμία αόριστη κλιτή, γένους αρσενικού, ενικού  αριθμού, πτώσης γενικής της αντωνυμίας καθένας, καθεμιά, καθένα

 

Αν το »ανθρωπάκι» είναι μετοχή, τότε πρέπει να βρω:

1)  Ενεργητικές

τελειώνουν σε ώντας ή –οντας

2) Παθητικές

τελειώνουν σε –μένος, – μένη,  -μένο

Οι ενεργητικές μετοχές δεν κλίνονται (δεν έχουν τίποτα άλλο).

Κάθε παθητική μετοχή έχει:

1) Γένος  

  •   αρσενικό (έχει στην ονομαστική του ενικού το άρθρο ο )
  • θηλυκό    (έχει στην ονομαστική του ενικού το άρθρο η )
  • ουδέτερο (έχει στην ονομαστική του ενικού το άρθρο το)

 

2) Αριθμό 

  •  ενικός  (δείχνει ένα πράγμα )
  • πληθυντικός ( δείχνει πολλά πράγματα )

 

3) Πτώση   

  • ονομαστική (έχει ή μπορούμε να βάλουμε μπροστά από 
  •   τις μετοχές  τα άρθρα ο, η ,το, οι, τα )
  •   γενική (έχει ή μπορούμε να βάλουμε μπροστά από  
  •   τις μετοχές  τα άρθρα του, της των)                                         
  • αιτιατική  (έχει ή μπορούμε να βάλουμε μπροστά από  
  •   τις μετοχές  τα άρθρα το(ν) , τη(ν), το, τους, τις, τα)      τα) 
  • κλητική (καλούμε κάποιον)

 

Π.χ  Να κάνετε γραμματική αναγνώριση της μετοχής δουλεύοντας

Είναι ενεργητική μετοχή του ρήματος δουλεύω.

Π.χ. Να κάνετε γραμματική αναγνώριση της μετοχής τους λυμένους .

Είναι παθητική μετοχή, γένους αρσενικού, πληθυντικού αριθμού, πτώσης αιτιατική  του μετοχής ο λυμένος,  –η, -ο του ρήματος λύνομαι

 

Σύντομα θα ανεβάσω και το σχετικό παιχνίδι με δωρεάν εκτυπώσιμες καρτέλες 🙂

Μείνετε συντονισμένοι !!!

Με αγάπη,

Άνια

Αφήστε ένα σχόλιο

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.